از شنیدن نام "محسن نامجو" در لیست کسانی که قرار بود ازشان تست صدا گرفته شود، همانقدر تعجب کردم که از تولید کتابهای صوتی! دورادور باخبر بودم از کار و یکبار هم قطعهی کوچکی از "نامههای ِ عاشقانهی یک پیامبر" را قبل از انتشارش، با صدای "پیام دهکردی" شنیده بودم. برای منی که حاضر نیستم لذت خواندن کتاب با تصورات شخصی و سکوت مطلق را، حتا با فیلماش مقایسه یا تعویض نمایم، به اندازهی گوش کردن به یک موسیقی ملایم هنگام پیادهروی، لذتبخش بود. اما همان موقع هم گفته بودم: ترجیح میدهم کتاب را با صدای ِ خودم و بدون موسیقی زمینه بخوانم! حتا اگر مجبور شوم برای پیبردن به لحن شخصیت داستان، چندین بار به عقب برگردم و دوبارهخوانی کنم. به نظر من، موسیقی ِ زمینه تمرکز را از بین میبرد. و البته، چه بسا نوشتههایی که بدون موسیقی چیزی نیستند و تنها با زور موسیقی میشود چیزی ازشان درآورد.
به هر صورت؛ این روزها نتیجهی کار چندین ماهه بر روی کتاب "کیمیاگر" نوشتهی "پائولو کوئلیو"، سه سیدی و یک کتابچه با قیمت 125000 ریال است. منطق ابداع کتابهای صوتی/سخنگو/گویا/AudioBook، به خدمت گرفتن ابزارهای شنیداری جهت بالا بردن فرهنگ مطالعه در میان عموم است که البته، در ابتدا برای نابینایان و به صورت رایگان، طراحی شده بود که بعدها به سبب کم بودن وقت بینایان(!) جهت مطالعهی کتاب و پایین آمدن سرانهی کتابخوانی، ناشران به انتشار نسخهی صوتی کتابها روی آوردند/میآورند.
جدای ِ از لذت خواندن و لغزیدن روی ِ واژهها و کلمات و جملات ِ کتاب با حنجرهی شخصی و بدون موسیقی مزاحم، چطور میشود به هنگام کار کردن، قدم زدن، رانندگی کردن، لابد فوتبال دیدن و درس خواندن، کتاب گوش داد تا در وقت صرفهجویی بشود؟ حالا اصلاً بشود گوش داد، چطور میشود درک هم کرد وقتی که موسیقی و کار و کلاً عوامل ثانویه (!) تمرکزی برایات باقی نمیگذارند. مگر، کتاب خواندن و مطالعه کردن سرگرمیست که اینجوری برایاش برنامهریزی بکنیم و بخواهیم لابهلای ِ سامان دادن به برنامههای ِ روزمرهمان، حالا یک کتابی هم گوش داده/خوانده باشیم!
همهی ِ حرفهای بالا را بگذاریم گوشهای اصلاً، و نادیده بگیریم و بعد، یک مقایسهای داشته باشید بین قیمت کتابهای صوتی با نسخهی کاغذیاش! کسی حاضر است برای سرگرم شدن، مبلغی حدود چهار برابر قیمت کتاب، هزینه کند؟ آن هم وقتی که هم چشماش را داریم و هم زبان و سوادش را برای خواندن کتابی با یک چهارم قیمت!
اینها همه، سوال است البته!
پینوشت:
کتاب صوتی شاید بتواند ابزار بسیار مناسبی برای ایجاد آرشیوهای غیرقابل دسترسی و تخریب باشد، حتا شاید بتواند برای نسخههای مکتوب کتابهای ادبی و شعر، جایگزین خوبی باشد اما برای کتابهای رمان، تاریخی و داستانی گمان نمیکنم گزینهی مناسبی باشد!
+ 17:22 نوشته های مریم ملک دار